Joga nidra z perspektywy psychoterapii
Joga nidra z perspektywy psychoterapii
Dlaczego pomaga, jak działa i dla kogo jest szczególnie wspierająca
Joga nidra bywa opisywana jako „jogiczny sen” lub głęboki relaks. Choć te określenia oddają część doświadczenia, z perspektywy psychoterapii i badań nad układem nerwowym są niewystarczające.
Joga nidra jest praktyką regulacyjną. Oznacza to, że jej głównym obszarem działania jest wsparcie autonomicznego układu nerwowego, który odpowiada za poczucie bezpieczeństwa, pobudzenie, odpoczynek i reakcje stresowe.
Jak działa joga nidra na poziomie neurobiologicznym
Podczas praktyki jogi nidry ciało pozostaje w bezruchu, a uwaga prowadzona jest głosem nauczyciela. Ten stan pomiędzy czuwaniem a snem sprzyja przechodzeniu mózgu w fale alfa i theta, charakterystyczne dla głębokiej regeneracji i integracji.
Badania EEG pokazują, że w tym stanie:
– obniża się aktywność struktur odpowiedzialnych za reakcję walki i ucieczki,
– wzrasta aktywność układu przywspółczulnego,
– organizm wychodzi z trybu ciągłego monitorowania zagrożeń.
Z perspektywy psychoterapii jest to kluczowe. Wiele osób z lękiem, depresją, DDA czy historią traumy funkcjonuje w stanie chronicznego pobudzenia. Nawet w chwilach „odpoczynku” układ nerwowy pozostaje w gotowości. Joga nidra daje ciału doświadczenie, że może być inaczej.
Dlaczego joga nidra wspiera proces terapeutyczny
Psychoterapia opiera się na relacji, uważności i zdolności do bycia w kontakcie z własnym doświadczeniem. Jednak kontakt z emocjami jest możliwy tylko wtedy, gdy organizm czuje się względnie bezpieczny.
Joga nidra:
– obniża poziom kortyzolu i napięcia,
– poprawia zdolność samoregulacji,
– zwiększa tolerancję na doświadczanie emocji,
– wspiera integrację doświadczeń zapisanych w ciele.
Badania kliniczne wskazują, że regularna praktyka jogi nidry może zmniejszać objawy lękowe i depresyjne, poprawiać jakość snu oraz wspierać osoby z PTSD. Nie zastępuje terapii, ale może być jej ważnym uzupełnieniem.
Joga nidra a praca z ciałem
Z perspektywy podejść integrujących ciało i psychikę, takich jak psychoterapia Gestalt czy podejścia somatyczne, doświadczenie ciała jest kluczowe dla regulacji emocji.
W jodze nidrze nie „pracujemy nad sobą”, nie zmuszamy się do zmiany stanu, nie kontrolujemy oddechu ani myśli.
To istotne, szczególnie dla osób, które przez lata funkcjonowały w napięciu i kontroli. Joga nidra oferuje doświadczenie bycia bez wysiłku, co samo w sobie bywa korektywne.
Jak praktykować jogę nidrę
– w pozycji leżącej lub półleżącej, ewentualnie siedzącej,
– w bezpiecznym, spokojnym miejscu,
– z nagraniem lub prowadzoną na żywo.
Jeśli pojawiają się myśli, senność lub rozproszenie - to naturalne. Układ nerwowy uczy się nowego wzorca funkcjonowania.
Po co praktykować jogę nidrę
Joga nidra pomaga:
– odzyskać kontakt z ciałem,
– doświadczyć bezpieczeństwa,
– regulować napięcie,
– budować łagodniejszą relację ze sobą.
Czasem to właśnie brak wysiłku jest tym, czego najbardziej potrzebujemy.
Z perspektywy psychoterapii joga nidra jest sposobem, by móc się z nimi spotkać bez zalewania i bez przemocy wobec siebie.